Jak wzmocnić odporność przez jelita? Rola probiotyków w regulacji układu immunologicznego

Jelita to znacznie więcej niż narząd trawienny. Można powiedzieć, że jest to centrum dowodzenia układu odpornościowego, które decyduje o tym, jak organizm reaguje na patogeny, alergeny i stany zapalne. Szacuje się, że nawet 70–80% komórek odpornościowych człowieka zlokalizowanych jest właśnie w obrębie przewodu pokarmowego. Mikrobiom jelitowy, czyli społeczność bilionów drobnoustrojów zasiedlających jelita, pozostaje w nieustannej komunikacji z układem immunologicznym. Skoro tak wielka część odporności zależy od kondycji jelit, warto zastanowić się nad tym, co zrobić, aby skutecznie ją wesprzeć?

Jaką rolę odgrywają jelita w przypadku układu odpornościowego?

Błona śluzowa jelit stanowi pierwszą linię obrony przed szkodliwymi substancjami i patogenami. To właśnie tutaj dochodzi do nieustannego procesu selekcji. Organizm uczy się odróżniać substancje nieszkodliwe od tych, które wymagają reakcji immunologicznej. Kluczową rolę w tym procesie odgrywa tkanka limfatyczna związana z błoną śluzową jelit, określana skrótem GALT (gut-associated lymphoid tissue). To w niej rezyduje największe skupisko komórek odpornościowych w całym organizmie.

Integralność bariery jelitowej ma bezpośredni wpływ na stan zapalny i aktywność układu odpornościowego. Gdy bariera ta zostaje osłabiona może dochodzić do tzw. zwiększonej przepuszczalności jelit. Stan ten sprzyja przenikaniu do krwiobiegu antygenów bakteryjnych, które pobudzają układ odpornościowy do nadmiernej aktywności. Efektem mogą być przewlekłe stany zapalne, większa podatność na infekcje i zaburzenia autoimmunologiczne.

Prawidłowo zbilansowany mikrobiom wspiera produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które odżywiają komórki nabłonka jelitowego i wzmacniają barierę śluzówkową. Bakterie jelitowe stymulują również dojrzewanie limfocytów T regulatorowych, odpowiedzialnych za hamowanie nadmiernych reakcji zapalnych.

Czy probiotyki mogą wpływać na układ immunologiczny?

Probiotyki typu NOYO® Pro.Bio i takie suplementy diety, jak https://noyopharm.com/noyo-allergy zawierają żywe mikroorganizmy wywierające korzystny efekt zdrowotny po podaniu w odpowiedniej ilości. Od lat pozostają one przedmiotem intensywnych badań naukowych. Zgromadzone dowody wskazują, że wybrane szczepy bakteryjne są w stanie modulować aktywność układu odpornościowego zarówno na poziomie lokalnym (jelitowym), jak i ogólnoustrojowym.

Mechanizm działania probiotyków na odporność jest wielokierunkowy. Bakterie te rywalizują z patogenami o miejsca wiązania na nabłonku jelitowym, produkują substancje o działaniu przeciwdrobnoustrojowym (m.in. bakteriocyny) oraz wpływają na wydzielanie cytokin – białek regulujących intensywność odpowiedzi immunologicznej. Część szczepów wykazuje zdolność do wzmacniania wydzielania immunoglobuliny A (sIgA), która pełni funkcję pierwszego zabezpieczenia śluzówki przed drobnoustrojami.

Jakie szczepy bakterii mogą wpływać na układ odpornościowy?

Spośród szerokiego spektrum dostępnych szczepów probiotycznych, szczególną uwagę badaczy przyciągają cztery z nich:

• Bifidobacterium longum (BLG240) wykazuje zdolność do modulowania odpowiedzi zapalnej poprzez regulację wydzielania interleukin prozapalnych. Badania wskazują na jego pozytywny wpływ na wzmacnianie bariery jelitowej oraz stymulację produkcji przeciwciał klasy IgA.
• Bifidobacterium breve (BB077) to szczep o udokumentowanym działaniu wspierającym dojrzewanie układu odpornościowego, szczególnie w kontekście regulacji limfocytów T. Wykazuje on również działanie ochronne wobec nabłonka jelitowego w warunkach zwiększonego stresu oksydacyjnego.
• Lactobacillus acidophilus (PBS066) należy do najlepiej przebadanych szczepów probiotycznych. Jego działanie immunomodulujące obejmuje aktywację komórek NK (natural killer) oraz wspieranie wydzielania interferonu, co przekłada się na skuteczniejszą odpowiedź organizmu na infekcje wirusowe.
• Lactobacillus rhamnosus (LRH020) to szczep o szerokim profilu działania. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, wspiera produkcję sIgA oraz ogranicza kolonizację jelit przez patogeny. Należy on do najczęściej stosowanych szczepów w badaniach klinicznych dotyczących prewencji infekcji górnych dróg oddechowych.

Stosowanie tych szczepów w odpowiednio dobranych kombinacjach i dawkach może stanowić skuteczne wsparcie dla układu odpornościowego, zarówno w profilaktyce, jak i w okresach zwiększonego zapotrzebowania na ochronę immunologiczną.

Artykuł zewnętrzny